---
title: "Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст"
description: "Олимон қариб 88 ҳазор нафар калонсолонро бо датчикҳои дастӣ мушоҳида карда, муайян карданд: онҳое, ки рӯзона нури равшани бештар мегиранд, камтар ба…"
canonical_url: "https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast"
locale: tj
meta:
  "og:description": "Олимон қариб 88 ҳазор нафар калонсолонро бо датчикҳои дастӣ мушоҳида карда, муайян карданд: онҳое, ки рӯзона нури равшани бештар мегиранд, камтар ба…"
  "og:image": "https://api.marathon.tj/storage/67/conversions/cover-card.webp"
  "og:image:alt": "Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст"
  "og:title": "Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст"
  "twitter:description": "Олимон қариб 88 ҳазор нафар калонсолонро бо датчикҳои дастӣ мушоҳида карда, муайян карданд: онҳое, ки рӯзона нури равшани бештар мегиранд, камтар ба…"
  "twitter:image": "https://api.marathon.tj/storage/67/conversions/cover-card.webp"
  "twitter:image:alt": "Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст"
  "twitter:title": "Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст"
---

> Index of every page on this site: [llms.txt](https://marathon.tj/llms.txt)

[**Ҳамаи хабарҳо**](https://marathon.tj/news)

**2 Ноябр 2026**

- **Давидан**
- **Саломатӣ**
- **Тадқиқот**

# Камтараз42дақиқануриравшанирӯздарякрӯзбохатарибаландтаридеменсияалоқамандаст

![Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст](https://api.marathon.tj/storage/67/conversions/cover-card.webp)

Тадқиқоти нав, ки дар маҷаллаи илмии General Psychiatry нашр шудааст, ба омили солимии майна ишора мекунад, ки одатан дар бораи он фикр намекунанд — миқдори нури равшани рӯз, ки мо мегирем. Ҳар қадар одам рӯзона камтар дар рӯшноӣ бошад, хатари деменсия дар ӯ ҳамон қадар баландтар будааст.

## Тадқиқот чӣ тавр гузаронида шуд

Олимон маълумоти 87 577 нафар калонсолонро таҳлил карданд, ки дар дасташон дастгоҳҳои дорои акселерометр мебастанд. Ин датчикҳо чен мекарданд, ки одам рӯзона ва шабона чӣ қадар нур мегирад. Дар давраи мушоҳида, ки ба ҳисоби миёна 8,1 солро ташкил дод, дар 741 иштирокчӣ деменсия пайдо шуд.

## Олимон чӣ ошкор карданд

Дар одамоне, ки рӯзона ба ҳисоби миёна нури аз 1000 люкс равшантар мегирифтанд — ин тақрибан сатҳи равшанӣ дар берун дар рӯзи абрнок аст, — хатари деменсия 16% пасттар буд. Дар нури боз ҳам равшантар (аз 5000 люкс) дарозтар мондан бо коҳиши минбаъдаи хатар алоқаманд буд.

Натиҷаи аз ҳама ғайричашмдошт ба онҳое дахл дорад, ки хеле кам нури равшан мегирифтанд. Агар одам дар як рӯз камтар аз 0,7 соат, яъне камтар аз 42 дақиқа дар нури равшани рӯз бошад, ин деменсияро нисбат ба шаш омили маълуми хатар қавитар пешгӯӣ мекард.

Дар айни замон, муҳаққиқон байни равшании шабона ва хатари деменсия робита наёфтанд. Пас, маҳз нури равшани рӯзона муҳим аст.

«Нури рӯзона метавонад ҳамчун нишондиҳандаи нави хатари деменсия хизмат кунад», — қайд кард муаллифи масъули кор Хунлян Фэн аз Донишгоҳи тиббии Гуанчжоу (Чин).

## Қайди муҳим

Тадқиқот робитаро ошкор кард, аммо исбот намекунад, ки нури иловагии рӯз мустақиман аз деменсия муҳофизат мекунад. Олимон равшании рӯзро нишондиҳандаи арзишманди хатар меҳисобанд, ки бояд минбаъд омӯхта шавад.

## Чӣ тавр нури рӯзро бештар гирифтан мумкин аст

Ҳатто рӯзи абрнок дар берун нисбат ба аксари биноҳо нури бештар медиҳад, бинобар ин роҳи соддатарин — мунтазам дар вақти рӯшноии рӯз ба ҳавои тоза баромадан аст. Сайру гашт дар танаффуси нисфирӯзӣ, пиёда рафтан ба кор ё давидан субҳ ё рӯзона кумак мекунанд, ки ҳам ҳаракат ва ҳам нур гиред. Фаъолияти мунтазами ҷисмонӣ худ аз худ барои майна ва кайфият фоиданок аст — мо дар ин бора дар маводи [давидан чӣ гуна дар мубориза бо стресс кумак мекунад](https://marathon.tj/news/davidan-bar-ziddi-stress-va-depressia-ci-tavr-az-davidan-baroi-solimii-ravoni-bestarin-foida-giriftan-mumkin-ast) нақл карда будем.

Тирамоҳ ва зимистон рӯз кӯтоҳтар мешавад, бинобар ин давидан ва сайру гаштро беҳтар аст ба соатҳои рӯшноӣ ба нақша гиред, на танҳо ба бегоҳии торик. Дар бораи он ки барои машқ дар ҳавои хунук чӣ тавр либос пӯшидан лозим аст, дар маводи мо [дар бораи давидан дар зимистон ва ҳавои хунук](https://marathon.tj/news/ci-tavr-dar-zimiston-va-khavoi-hunuk-davidan-mumkin-libos-garmkuni-va-behatari) хонед.

Агар бадшавии хотира ё дигар тағйироти саломатӣ шуморо нигарон кунад, ҳатман бо духтур машварат кунед.

```json
{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@id":"https://marathon.tj/#website","@type":"WebSite","description":"Ассотсиатсияи дав ва марафони Ҷумҳурии Тоҷикистон — давҳо, марафонҳо ва ниммарафонҳо дар Душанбе ва саросари кишвар: тақвим, сабти ном, натиҷаҳо.","inLanguage":"tg-TJ","name":"Ассотсиатсияи дав ва марафони Ҷумҳурии Тоҷикистон","url":"https://marathon.tj/","publisher":{"@id":"https://marathon.tj/#organization"},"workTranslation":[{"@id":"https://marathon.tj/ru#website"},{"@id":"https://marathon.tj/en#website"}]},{"@id":"https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast#webpage","@type":"WebPage","dateModified":"2026-11-22T17:54:03+05:00","datePublished":"2026-11-02T09:53:22+05:00","description":"Олимон қариб 88 ҳазор нафар калонсолонро бо датчикҳои дастӣ мушоҳида карда, муайян карданд: онҳое, ки рӯзона нури равшани бештар мегиранд, камтар ба…","name":"Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст","url":"https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast","breadcrumb":{"@id":"https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast#breadcrumb"},"isPartOf":{"@id":"https://marathon.tj/#website"},"potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast"]}],"primaryImageOfPage":{"@type":"ImageObject","url":"https://api.marathon.tj/storage/67/conversions/cover-card.webp","inLanguage":"tg-TJ","contentUrl":"https://api.marathon.tj/storage/67/conversions/cover-card.webp"}},{"@id":"https://marathon.tj/#organization","description":"Ассотсиатсияи дав ва марафони Ҷумҳурии Тоҷикистон — давҳо, марафонҳо ва ниммарафонҳо дар Душанбе ва саросари кишвар: тақвим, сабти ном, натиҷаҳо.","email":"arm.marathon.tj@gmail.com","name":"Ассотсиатсияи дав ва марафони Ҷумҳурии Тоҷикистон","telephone":"+992915477878","url":"https://marathon.tj","@type":["Organization","SportsOrganization"],"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"проспект Исмаила Сомони, 45","addressLocality":"Dushanbe","addressRegion":"Dushanbe","addressCountry":"TJ"},"alternateName":["Marathon TJ","Ассоциация бега и марафонов РТ","Running and Marathon Association of Tajikistan"],"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","contactType":"customer service","email":"arm.marathon.tj@gmail.com","telephone":"+992915477878","areaServed":"TJ","availableLanguage":["tg","ru","en"]},"founder":{"@type":"Person","name":"Jamshed Rasulov","telephone":"+992915477878","sameAs":["https://www.instagram.com/jamshed_78_rasulov/"]},"image":{"@id":"https://marathon.tj/#/schema/image/1"},"logo":{"@type":"ImageObject","url":"https://marathon.tj/logo-mark.webp","contentUrl":"https://marathon.tj/logo-mark.webp","width":256,"height":256,"caption":"Ассотсиатсияи дав ва марафони Ҷумҳурии Тоҷикистон"},"sameAs":["https://www.instagram.com/marathon.tj/"]},{"@id":"https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast#breadcrumb","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","name":"Асосӣ","item":"https://marathon.tj","position":1},{"@type":"ListItem","name":"Ахбор","item":"https://marathon.tj/news","position":2},{"@type":"ListItem","name":"Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст","position":3}]},{"@id":"https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast#article","dateModified":"2026-11-22T17:54:03+05:00","datePublished":"2026-11-02T09:53:22+05:00","description":"Олимон қариб 88 ҳазор нафар калонсолонро бо датчикҳои дастӣ мушоҳида карда, муайян карданд: онҳое, ки рӯзона нури равшани бештар мегиранд, камтар ба деменсия гирифтор мешаванд. Нақл мекунем, ки тадқиқот чӣ нишон дод ва чӣ тавр бо сайру гашт ва давидан дар берун нури рӯзро бештар гирифтан мумкин аст.","headline":"Камтар аз 42 дақиқа нури равшани рӯз дар як рӯз бо хатари баландтари деменсия алоқаманд аст","inLanguage":"tg-TJ","@type":["Article","NewsArticle"],"author":{"@id":"https://marathon.tj/#organization"},"image":[{"@type":"ImageObject","url":"https://api.marathon.tj/storage/67/conversions/cover-card.webp","contentUrl":"https://api.marathon.tj/storage/67/conversions/cover-card.webp"}],"isPartOf":{"@id":"https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast#webpage"},"mainEntityOfPage":{"@id":"https://marathon.tj/news/kamtar-az-42-dakika-nuri-ravsani-ruz-dar-ak-ruz-bo-hatari-balandtari-demensia-alokamand-ast#webpage"},"publisher":{"@id":"https://marathon.tj/#organization"}},{"@id":"https://marathon.tj/#/schema/image/1","@type":"ImageObject","contentUrl":"https://marathon.tj/logo-mark.webp","inLanguage":"tg-TJ","url":"https://marathon.tj/logo-mark.webp"}]}
```

## Sitemap

See the full [sitemap](https://marathon.tj/sitemap.md) for all pages.
