17 Ноябр 2026
- Давидан
- Барқароршавӣ
- Тадқиқот
Трейлёасфалт:кадоммарафонпойҳоробештархастамекунад

Чунин менамояд, ки марафони кӯҳӣ бо баромад ва фуромадҳои нишеб бояд пойҳоро бештар аз асфалти ҳамвор хаста кунад. Тадқиқоти нави мутахассисони фаронсавии трейлраннинг баръаксашро нишон дод — пас аз марафони асфалтӣ мушакҳо бештар осеб мебинанд ва дертар барқарор мешаванд.
Чӣ тавр санҷиданд
Дар таҷриба 46 даванда иштирок кард. 16 даванда, ки асосан дар роҳи асфалтӣ медаванд, марафони шабеҳсозишуда (тақрибан 42 км)-ро дар тренажёри давидан тай карданд. Трейлраннерҳо ба ду гурӯҳи баробар тақсим шуданд: яке марафони кӯҳиро дар тренажёри нишебдор, дигаре трейли воқеиро дар табиат давид. Масофаи кӯҳӣ 28 км бо 1400 м баромад ва ҳамон қадар фуромад буд. Барои баробар кардани сарборӣ олимон қоидаро истифода бурданд: ҳар 100 м баромад ба як километри иловагӣ дар роҳи ҳамвор баробар аст.
Қувваи пойҳо, баландии ҷаҳиш, дарди мушакҳо ва нишондиҳандаҳои осеби мушак дар хун (креатинкиназа) пеш аз старт, фавран пас аз финиш ва баъд аз 1, 2 ва 7 рӯз чен карда шуданд.
Чӣ маълум шуд
- Мушакҳои пеши рон пас аз асфалт бештар суст шуданд. Дар гурӯҳи асфалтӣ коҳиши қувва бештар буд ва пас аз ду рӯз ҳам боқӣ монд.
- Креатинкиназа пас аз марафони асфалтӣ хеле баландтар буд — ин нишонаи осеби бештари мушакҳост.
- Дарди мушакҳо ҳамин гуна тағйир ёфт, вале фарқ камтар буд.
- Мушакҳои соқ дар ҳамаи гурӯҳҳо тақрибан якхела осеб диданд.
- Байни трейл дар тренажёр ва трейл дар табиат қариб фарқе набуд — яъне сабаб на дар заминҳои ноҳамвор, балки дар баромад ва фуромадҳост.
Чаро асфалт барои мушакҳо вазнинтар аст
Шарҳи асосӣ — якрангӣ. Дар роҳи ҳамвор ҳар қадам ба қадами пешина монанд аст ва ҳамон як нахҳои мушак ҳазорҳо маротиба пай дар пай кор мекунанд. Дар кӯҳ қадам доимо тағйир меёбад: баромад, фуромад, қитъаи ҳамвор. Ғайр аз ин, релйеф маҷбур мекунад, ки суръатро кам кунед ва гоҳо пиёда равед, суръати пасттар бошад, зарба ба мушакҳо камтар аст.
Бо ҳамин сабаб фуромадҳои дароз дар трейл пойҳоро зиёд осеб нарасонданд: дар релйефи ноҳамвор суръати баландро муддати дароз нигоҳ доштан ғайриимкон аст.
Маҳдудиятҳои тадқиқот
Гурӯҳҳо тасодуфӣ набуданд: давандагони асфалтӣ ба асфалт, трейлраннерҳо ба кӯҳ одат доштанд. Шояд пойҳои давандагони кӯҳӣ ба сарборӣ беҳтар омода бошанд. Илова бар ин, марафони асфалтӣ ба ҳисоби миёна 3:54, кӯҳӣ бошад тақрибан 3:00 давом кард. Давиши дарозтар худ метавонад осеби бештар диҳад, бинобар ин хулосаҳоро ҳоло фарзияи қавӣ донистан лозим аст, на далели исботшуда.
Ин барои шумо чӣ маъно дорад
- Пас аз марафони асфалтӣ ақаллан 2–3 рӯз истироҳати пурра ё фаъол ба нақша гиред: мушакҳои рон дертар аз оне ки ба назар мерасад барқарор мешаванд.
- Давишҳои дарозро гуногун кунед. Масири теппадор ё пайраҳа сарбориро тағйир медиҳад ва эҳтимолан ба мушакҳо нисбат ба километрҳои асфалти ҳамвор нармтар аст.
- Дар фуромадҳо суръатро аз ҳад зиёд накунед. Давиши тез дар фуромади роҳи ҳамвор яке аз сабабҳои асосии дарди рон аст.
- Дар кӯҳҳои Тоҷикистон баландиро ба назар гиред: пеш аз трейле мисли Seven Lakes дуруст мутобиқ шудан муҳим аст.
- Барои барқарор кардани соқҳо пас аз давиши дароз бинед, кадомаш беҳтар кӯмак мекунад — таппончаи массаж ё ях.
Мавод хусусияти иттилоотӣ дорад. Агар дарди мушакҳо зиёда аз як ҳафта нагузарад ё шадид шавад, бо духтур маслиҳат кунед.